CLB Văn nghệ giới thiệu: Cá voi trầm sát - Bi kịch mang gương mặt đàn bà

Ngô thị Kim Cúc

Chín khúc, chín câu chuyện, chín truyện ngắn, đan cài thành một tiểu thuyết, một giao hưởng cuộc đời, một lịch sử dòng họ, mà dường như phần nào trùng khớp với lịch sử dân tộc. Có rất nhiều thương yêu gắn kết nhưng cũng nhiều đối kháng-chia rẽ, phân rã-ly cách, trốn chạy-luân lạc, cô đơn đến tận cùng. 

Tất cả nhân vật đều xưng tôi. Ngôi thứ nhất: cái nhìn từ chính đôi mắt, những bộc lộ từ chính bản ngã, lời xưng tội với chính số mệnh mình. Không ai chính xác hơn tôi về tất cả những gì liên quan đến mình.

CLB Văn nghệ giới thiệu: Nỗi chết và tình yêu

Hàn Thuỷ : Đọc "Cá Voi Trầm Sát" của Mai Ninh

Trong Thay lời giới thiệu in trang đầu tiểu thuyết Cá Voi Trầm Sát (CVTS) của Mai Ninh, nhà văn Nguyên Ngọc đã viết : ... « cuốn tiểu thuyết được cấu trúc theo một thế xoáy trôn ốc, càng về sau vòng xoáy càng cao lên mãi, ráo riết hơn, nhanh hơn, dữ hơn, đau đớn hơn" » ...

Tại sao có cơn lốc xoáy ? phải có hai sức hút không đồng trục mới tạo nên gió xoáy. Không phải như sống và chết, là hai hướng đối nghịch đồng trục, và nếu chỉ có thế chưa thể tạo dựng được cõi người. Cõi người cần tình yêu, ở chiều thẳng góc với chiều sống chết, nó có thể đem lại mầm sống, sinh con đẻ cái, dĩ nhiên ; và nó cũng có thể như cơn lốc xoáy vừa muốn thoát ra theo chiều ly tâm, vừa bị cuốn hút vào miền huỷ diệt.

CLB Văn nghệ giới thiệu: Nỗi cô vọng của Mai Ninh

Tác giả: Thuỵ Khuê
http://thuykhue.free.fr/stt/m/MAININH.html

 Truyện ngắn Ẩm Ướt Những Cơn Mưa, theo lời tác giả  là truyện ngắn khai bút của Mai Ninh(1), đã xác định một phong cách viết: hướng về những niềm đau sâu khuất của con người. Từ truyện ngắn này, chớm nở những mảnh puzzle Mai Ninh, những mẩu cô đơn mọc lên trong trời đất: đó là những phận người, cùng yêu, cùng sống, nhưng không thể "đột nhập" vào địa phận của nhau, vào bề dầy tâm thức của nhau; như chàng tóc dài và chàng họa sĩ, một cặp tình trai mở quán ăn có cái tên rất lạ "Vali tham ăn"; như Lise và cô bạn, một cặp tình gái; như M., người xưng tôi trong truyện, đan đậm những cô đơn và bí mật gần gụi vóc dáng tác giả.
 Mai Ninh dường như muốn khai mở phần đất cô đơn trong hồn mình, hồn người, như một vùng bí mật, thẳm sâu, đầy chông gai trở trắc, đầy huyết mạch thông lưu, nhưng đồng thời cũng lại muốn rắc lên nó một lớp sương mù, muốn vọng về nó như một tuyệt vọng.
 Tất cả những nhân vật này gặp nhau, thử yêu thương, thử tìm hiểu, thử tình bạn, thử tình yêu, nhưng rồi tất cả đều chỉ là sống "thử". Những khối cô đơn ấy không thể tan nhập vào nhau, dù họ có thay đổi cách kết hợp cuộc sống, từ đồng tính trở sang lưỡng tính, để làm vừa lòng một xã hội lắm điều, hay để làm vừa ý cái "lương tâm xã hội" của mình.
 Những cá nhân "mất hướng", "lệch trục sống" ấy, dù có muốn tìm một hướng mới, "chính trục" hơn, cũng là ảo vọng, họ chỉ tìm được những kết hợp tạm thời, chờ lần chia tay sắp tới. Từ Mai Ninh, người đọc tiếp nhận những nỗi đau sống hợp âm trong một tấu khúc đớn đau, rồi tất cả lịm dần, chìm đi, tắt ngấm như những nỗi chết của tâm hồn. Nỗi đau riêng của những mối tình trai, tình gái đã thăng hoa thành nỗi đau chung của tình người.

Thơ Hoàng Hưng

Thơ của Hưng làm tôi nhớ đến những tiểu thuyết hư cấu mang tính hiện sinh. Chúng xảy ra trong một thời gian rất rõ nhưng cũng có một tính cách phi thời gian. Nhiều năm tháng được nén lại trong một bài thơ trữ tình ngắn nói về mất mát và đau khổ. Con người đau khổ có thân xác và kinh nghiệm cụ thể, nhưng theo một nghĩa khác, cũng là một gương mặt tiêu biểu. Tôi nghĩ đến cuốn tiểu thuyết Người đàn bà trong cồn cát của tác giả Nhật Bản Kobo Abe. Một ngày nọ có một người đàn ông trượt chân thụt xuống một vực cát trong khi đang bước đi giữa sương mù ở một nơi xa xôi. Thế rồi ông ta trở thành chồng của một trong số nhiều người đàn bà của cồn cát mà nghề nghiệp là xúc cát suốt đời. Thực vậy, ông ta đã tìm ra số phận của chính mình, không lay chuyển được, không thể nào thoát khỏi (và cuối cùng thì có lẽ ông không muốn thoát khỏi)…
Tôi không biết có bài thơ nào khác để so sánh với thơ Hưng. Bên dưới cái bề mặt bình thản, kể chuyện, thơ Hưng rất phức tạp và xúc động. Có lẽ trong đời thực, Hưng đã cảm thấy bị lưu đày giữa ngay xứ sở của mình và bị dời khỏi những hoàn cảnh sống và làm việc của chính mình.
(Trích thư của Paul Hoover, nhà thơ Mỹ, Chủ biên Tạp chí New American Writing, gửi Tom Nawrocki, GS Khoa Ngữ văn Trường Columbia College Chicago, tháng 1.2003)

Vào

Cánh cửa sắt đen kịt
Đóng sầm sau lưng tôi
Bỗng ào ào náo loạn
Như một bể dầu sôi.
Những cái đầu trọc lốc
Vươn theo từng bước đi
Những bộ xương đen đúa
Bốc lên mùi tử thi.
A! Địa ngục là đây
Ta bắt đầu kiếp quỉ
Sao dễ dàng quá nhỉ
Chỉ một bước một giây
Bước qua cánh cửa này
Kiếp người đã xa lắc.

Giật mình nghe tiếng quát:

- Cởi hết áo quần ra!

17/8/1982 

       *

Những đôi mắt âm thầm
Rõi qua khe cửa
Bao giờ rụng chiếc lá bàng cuối cùng?

Sẽ rụng đêm nay
Khi gió bấc nổi
Không. Nó sẽ còn đeo đẳng mãi trên cây
Dai như kiếp sống đoạ đầy

Trong giấc ngủ màu máu
Chiếc lá bàng mênh mông
Thức dậy không còn lá
Bầu trời tím thâm

Bỗng rùng mình kiệt quệ
Như vừa ra đi giọt máu cuối cùng 

       *

Người về

Người về từ cõi ấy
Vợ khóc một đêm con lạ một ngày

Người về từ cõi ấy
Bước vào cửa người quen tái mặt

Người về từ cõi ấy
Giữa phố đông nhồn nhột sau gáy

Một năm sau còn nghẹn giữa cuộc vui
Hai năm còn mộng toát mồ hôi
Ba năm còn nhớ một con thạch thùng
Mười năm còn quen ngồi một mình trong tối

Một hôm có kẻ nhìn trân trối
Một đêm có tiếng bâng quơ hỏi

Giật mình  

              một cái vỗ vai

       * 

 

Tất cả nước mắt loài người bao vây nhà ta
Nằm bên anh em kể câu chuyện buồn
Chôn sâu trong lòng giờ mới nói ra
Gợi ý của trận mưa chưa từng thấy

Đã một nghìn đêm mưa trắng đêm
Điên cuồng nhớ mùi anh như con bò cái nhớ mùi phân rác
Anh đánh mất mùi anh trên những sàn đá lạ
Chỉ còn mưa mùi nước mắt đêm

Em còn yêu anh không yêu đến đâu giận ghét đến đâu
Mười lăm năm lòng mình chưa hiểu hết

Mưa mưa ngập tầng trệt
Đưa nhau lên gác xép nằm nghe mưa sập mái tôn

Ước nằm nghe mưa rồi chết

Đêm 25/6/1992

(http://www.talachu.org/tho.php?bai=3)
VTB trân trọng cảm ơn nhà thơ Hoàng Hưng.

Giới thiệu tác giả Nguyễn Trọng Bình và những bài viết về Nguyễn Ngọc Tư

Là người miền Bắc, lại sống xa quê lâu năm, có thể bạn chưa bao giờ cảm được giọng văn đậm đặc chất Nam Bộ của Nguyễn Ngọc Tư. Có thể vừa đọc nó, bạn đã thấy dị ứng vì một lối hành văn xa lạ, thấy buồn tẻ với những ngôn từ nhàn nhạt sông nước.

Chúng tôi giới thiệu với các bạn, loạt bài nghiên cứu và phê bình trứ danh của tác giả Nguyễn trọng Bình, về Nguyễn Ngọc Tư, được đăng trên trang Viet-Studies. Hy vọng, bạn sẽ bỏ qua những thành kiến vùng miền, những thói quen ngôn ngữ, để tiếp cận giá trị nhân bản đích thực của tác phẩm.

http://www.viet-studies.info/NNTu/

(VTB xin cảm ơn anh Nguyễn Trọng Bình)

Phong cách truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư
nhìn từ phương diện nội dung tự sự

Nguyễn Trọng Bình 

Theo Từ điển thuật ngữ văn học (do lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi chủ biên) thì:“Nội dung tác phẩm là hiện thực cuộc sống được phản ánh trong sự cảm nhận, suy ngẫm và đánh giá của nhà văn. Đó là một hệ thống gồm nhiều yếu tố khách quan lẫn chủ quan xuyên thấm vào nhau [1]. Giáo sư Lê Ngọc Trà trong Lý luận và văn học cũng cho rằng: “Văn học không phải không phản ánh, mô tả hiện thực, nhưng đừng nên xem đây là nhiệm vụ hàng đầu và bao trùm của nó. Nội dung của tác phẩm văn học vì vậy cũng chứa đựng trước hết không phải hiện thực được phản ánh, mà là tư tưởng, tình cảm của nhà văn” [8]. Đồng tình với những quan điểm trên, trong quá trình đi vào tìm hiểu phong cách trong truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư ở bình diện nội dung tự sự, chúng tôi nhận thấy nổi bật và thường lặp đi lặp lại trong truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư những vấn đề sau:

---

I 

Truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư – “cái nhìn khắc khoải” về thân phận người dân quê

Có thể nói, truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư “đập” vào mắt người đọc trước hết là những câu chuyện rất đỗi “đời thường” về những người dân thôn quê lam lũ, nghèo khổ vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây cũng chính là một trong những “không gian”, “vùng thẩm mỹ” riêng của Nguyễn Ngọc Tư. Tuy nhiên, như chúng tôi đã trình bày, nội dung tác phẩm văn học “không phải là ghi chép, mô tả hiện thực mà là hành động tự nhận thức của nhà văn, nhờ đó tác phẩm nghệ thuật trở thành mảnh đất nuôi dưỡng tình cảm con người, thành khu vườn nơi tâm hồn con người đến đơm hoa kết trái…” [8]. Vì thế, theo chúng tôi, nội dung truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư quan trọng hơn cả chính là tấm lòng và thái độ trân trọng, yêu thương, cảm thông đối với những người dân thôn quê đúng như những gì chị đã từng nói: “Tôi thường thấy quanh mình những đứa trẻ khát khao tình thương, những phụ nữ khát khao cuộc sống yên bình, được che chở. Nếu chú ý một chút, người ta sẽ nhận ra ai cũng có nhu cầu được ấm áp thương yêu, ngay cả những kẻ mạnh mẽ tàn nhẫn nhất cũng mong muốn có một ngày được hoàn lương”[9].

Hay như có lần chị tâm sự, chị viết văn “vì thương quê, thương cái nghèo khó, cái mộc mạc, chân sơ của nơi mình sinh ra, lớn lên, nơi mình hứng ngụm nước mưa trong lành ở cái lu đầu ngõ, nơi mình hâm nồi cơm nguội buổi chiều, nướng con khô cá lóc, nhấp chén rượu cay mà thương quê đến nao lòng” [9]

Tuy vậy, chúng ta đang đi tìm phong cách của Nguyễn Ngọc Tư, vậy thì đâu là cái riêng, cái độc đáo của chị so với những nhà văn khác? (khi cũng đề cập đến vấn đề cái nghèo, cái khổ của những người dân quê) 

Bài thơ "Ta về" của Tô Thùy Yên

Ở đây, chỉ có thơ mà không có bất cứ lời bình luận, lời giới thiệu nào về tác giả cũng như nguồn gốc bài thơ. Các bạn hãy đọc qua, để sự đổ vỡ tuyệt vọng của chính tâm hồn mình lên tiếng.
VT

Ta về

(Tô Thùy Yên)

Ta về một bóng trên đường lớn
Thơ chẳng ai đề vạt áo phai
Sao bỗng nghe đau mềm phế phủ
Mười năm đá cũng ngậm ngùi thay

Vĩnh biệt ta-mười-năm chết dấp
Chốn rừng thiêng ỉm tiếng nghìn thu
Mười năm mặt sạm soi khe nước
Ta hóa thân thành vượn cổ sơ

Ta về qua những chuông cùng phá
Nếp trán nhăn đùa ngọn gió may
Ta ngẩn ngơ trông trời đất cũ
Nghe tàn cát bụi tháng năm bay

CLB văn nghệ giới thiệu nhà báo Nguyễn Hàng Tình

Tôi gọi anh là nhà báo, lòng lại phân vân. Lẽ ra phải gọi anh là nhà văn hay nhà thơ, bởi vì những bài ký sự của anh cứ muốn vượt qua khuôn khổ của thực tế cuộc sống để tiến đến cái mông lung trữ tình của văn chương.

"Tây Nguyên đang ở mùa gió bụi, mùa của phong sương, của sức mạnh xứ sở cùng những rạo rực núi non. Tôi biết mùa khô luôn là mùa khó hiểu nhất của cao nguyên, như mười tám mùa khô đã trôi rong chơi giang hồ đi qua sông núi miền Thượng này…"

CLB văn nghệ giới thiệu: Tranh thủy mặc tuyệt đẹp

Các bạn thân mến,
mấy bức tranh này xem một mình mà không chia sẻ với ai thì uổng quá. Trừ bức tranh đầu tiên (Lão Tử), nếu bạn muốn xem rõ hơn, hãy bấm vào ba ngôi sao bên dưới.

Vỏ Quýt

***

***

CLB văn nghệ giới thiệu: nhà thơ Phan Nhiên Hạo, chủ biên trang web litviet

Phan Nhiên Hạo sinh năm 1967 tại Kon tum, Việt Nam. Anh tốt nghiệp cử nhân Văn chương, Đại Học Sư Phạm, TP Hồ Chí Minh, 1989; Cử nhân Văn chương Anh-Mỹ, Đại học California Los Angeles,1998; Cao học Thư Viện-Thông tin, University of California, Los Angeles, 2000; Cao học Nhân Loại Học (Đông Nam À), University of Northern Illinois (2010). Sống ở Hoa Kỳ từ năm 1991. Hiện anh làm việc tại thư viện Northern Illinois University và là chủ biên trang litviet, một trang web văn chương độc lập về tư tưởng và nghệ thuật.

CLB văn nghệ: Spiegel-Bestseller, "VERBRECHEN" - Ferdinand von Schirach

"Ferdinand von Schirach hat es in seinem Beruf alltäglich mit Menschen zu tun, die Extremes getan oder erlebt haben. Das Ungeheuerliche ist bei ihm der Normalfall. Er vertritt Unschuldige, die mit dem Gesetz in Konflikt geraten, ebenso wie Schwerstkriminelle. Deren Geschichten erzählt er ...Ein angesehener, freundlicher Herr, Doktor der Medizin, erschlägt nach vierzig Ehejahren seine Frau mit einer Axt. Er zerlegt sie förmlich, bevor er schließlich die Polizei informiert. Sein Geständnis ist ebenso außergewöhnlich wie seine Strafe. Ein Mann raubt eine Bank aus, und so unglaublich das klingt: er hat seine Gründe. Gegen jede Wahrscheinlichkeit wird er von der deutschen Justiz an Leib und Seele gerettet. Eine junge Frau tötet ihren Bruder. Aus Liebe. Lauter unglaubliche Geschichten, doch sie sind wahr." 

 

"Verbrechen“ gồm mười một mẩu chuyện chuyên án, với những cái tên rất ngắn gọn. Glück. Liebe. Grün. Notwehr. Ngay ở cách đặt tên câu chuyện, F von Schirach đã cho thấy tác giả là một nhà văn thriller mặt lạnh, hay một luật sư sắc sảo, tránh tối đa mọi tình tiết rườm rà luộm thuộm.

Văn phong của F. von Schirach mạch lạc, không cầu kỳ. Truyện có cấu trúc đơn giản, rõ ràng, thường bắt đầu bằng quá trình hình thành tâm lý tội phạm, dẫn đến sự xuất hiện của chính tác giả với tư cách là luật sư bào chữa, và kết thúc bằng một kết cuộc đã có thể đoán trước. Ngoại trừ hai truyện, Liebe và Notwehr, bắt đầu ngay hiện trường vụ án, câu chuyện dẫn thẳng vào những tình tiết gây án mang đầy tính bạo lực và man rợ, chấm dứt bằng một kết cuộc bất ngờ. F. von Schirach dẫn dắt người đọc vào một thế giới nội tâm uẩn khúc bất thường, của những con người bị giam hãm trong những nhà tù vô hình - nhà tù do nguời thân tạo ra, nhà tù do công việc, nhà tù do hoàn cảnh xã hội. Họ không thoát ra được, trở nên cô đơn, tuyệt vọng và nguy hiểm.

CLB văn nghệ - Giới thiệu truyện ngắn Đỗ Phước Tiến

Chuyên mục "CLB văn nghệ" lần này giới thiệu đến các bạn một khuôn mặt đặc sắc của làng văn học VN.

"Vâng, đối với mình, Đỗ Phước Tiến là nhà văn đặc sắc. Lần đầu tiên đọc Đỗ Phước Tiến trên Talawas, mình thực sự choáng váng. Giọng văn mê hoặc, hình ảnh kỳ bí, ngôn từ diễm tuyệt là những điều mình bàng hoàng cảm nhận được trong thế giới riêng biệt của Đỗ Phước Tiến.

Hôm nay, mình giới thiệu truyện ngắn của nhà văn họ Đỗ trên trang blog này để chia sẻ với các bạn, tiếc là không liên lạc được với tác giả để xin phép. Như những nhà văn khác ở VN, những người không đứng vào hàng ngũ những kẻ theo đóm ăn tàn, Đỗ Phước Tiến rất nghèo lại mang bạo bệnh. Mình mong các bạn làm quen với anh ấy - qua những áng văn tuyệt tác - nếu có dịp các bạn nhớ mua vài quyển truyện Đỗ Phước Tiến để tặng lại bạn bè và người thân. Tặng cho nhau cái vốn quý giá của cuộc sống mà có những con người đã viết bằng hơi thở và nỗi gian truân của chính số phận mình."

 VT

http://www.diendan.org/tai-lieu/bao-cu/so-011/dao-ngu-cu

Đảo của dân ngụ cư

Đỗ Phước Tiến

 

Sau một thời gian dài lang thang khắp miền duyên hải, cái đầu nhọn của tôi dài thượt ra, sạm đi, héo như một trái đậu bắp thô. Cùng một gã Triều Châu mắt lác, tôi săn lùng những cái đồng hồ cổ lỗ sĩ, treo tường, để bàn - gọng kính cũ - vỏ đài bán dẫn, bình xăng máy đuôi tôm, bảng đèn hiệu của xác trực thăng. Tóm lại, tôi kiếm sống bằng cách tìm mua những phế phẩm đã thổ tả đến lục phủ ngũ tạng. Những chiếc móc sắt kềnh càng trong kho trạm khai thác nông sản chẳng hạn, dây xích lòng thòng có thể gông trọn một cái máy cày. Doanh nghiệp giang hồ gần năm năm không lúc nào trôi chảy, một phần cũng tại cái xứ sở nhiệt đới đỏng đảnh này, hết mưa rồi nắng. Khi đã mòn nhẵn tất cả các túi, chúng tôi mới sáng mắt trước một trục trặc khó mà bù đắp nổi: cả hai đứa đều chậm chạp và kiết xác. Rồi vận hội nữa, nếu ai đó tin rằng đi buôn lạc xoong cũng cần có vận hội.

CLB văn nghệ - Giới thiệu lại Bài thơ lập hội

BBT giới thiệu với các bạn bài thơ đầu tiên được sáng tác cho VTB vào năm 2003.

Bài thơ lập hội

Nghe vẻ nghe vè
Nghe vè tennis
Rậm rà rậm rịt
Chẳng phải turnier
Nâng chén uống bia
Gọi nhau dậy sớm
Trượng phu hảo hớn
Hai miền Đông - Tây
Tề tựu sum vầy
Giao tình lập hội

Mở chuyên mục "Câu lạc bộ văn nghệ"

Kể từ hôm nay, Ban Biên Tập sẽ lần lượt cho đăng lại những bài thơ, văn cũng như những chương trình sinh hoạt văn nghệ cũ của VTB trong thời gian mười năm qua. Những bài này sẽ nằm trong chuyên mục: "Câu lạc bộ văn nghệ". Bạn nào có thêm sáng tác mới, xin gửi cho BBT để vườn hoa của chúng ta được phong phú hơn.